Artikel | de effecten van DLS in de klas

>> TERUG NAAR ARTIKELEN

Overwegingen over de toepassing van de Davis-leerstrategieën in het nieuwe leren

I. Inleiding
Dit stuk is geschreven vanuit mijn eigen ervaring. Ik werk nu 10 jaar als gecertificeerd Davis Counselor
met heel veel plezier volgens deze methode.
Daarbij heb ik de eerste jaren individueel jongeren gecounseld, die in lees- of rekenonderwijs waren vastgelopen. De leeftijd van deze kinderen varieerde van 7-20 jaar. Allen hadden na de counseling een duidelijke verbetering op een of meer leergebieden.
Ook volwassenen hebben veel baat gehad bij 'Davis'
De laatste drie jaar heb ik daarnaast in diverse scholen in Limburg, Brabant en in België als mentor meegewerkt met leerkrachten die de Davis-leerstrategieën workshop hadden gevolgd
(groep 2 tot en met 5).

II Algemeen:
De Davis-leerstrategieën zijn in te passen in iedere methode, ze zijn beslist niet bedoeld om enige methode te vervangen, maar ze scheppen een noodzakelijke voorwaarde voor het leren door:

1. Focussen
De strategie van het focussen ( inclusief ontspanningsoefening) maakt dat een kind al op jonge leeftijd (vanaf groep 2) op een eenvoudige en prettige manier leert om de aandacht te richten. De drukke kinderen leren hun energie zelf te managen en de stille (vaak verbaal niet zo sterke) kinderen komen uit hun huisje.
Het kind leert om te herkennen wanneer het iets niet heeft begrepen. Dan kan het niet focussen.
Ook de leerkracht krijgt, door model te staan in het focussen, een 'tool' om zelf ontspannen te blijven.

2. Symbol mastery
De strategie van symbol mastery maakt, dat ieder kind de eigen voorstelling activeert. De eigen creativiteit wordt bevorderd. Ieder kind kan prachtig en op eenvoudige wijze laten zien dat het de instructies heeft begrepen. Wat het kind in de voorstelling ziet, wordt in klei driedimensionaal in de werkelijkheid gezet.
Symbol mastery bevordert de zelfstandigheid van het kind. Het moet zelf een oplossing bedenken voor de instructie. Aan de uitleg die het kind geeft bij zijn beelden en aan die beelden zelf, kan de leerkracht gemakkelijk zien of een kind de opdracht heeft begrepen.
Kinderen leren door middel van de Davis-leerstrategie al hun zintuigen en hun voorstellingsvermogen in te zetten.

3. Verwarring (desoriëntatie)
Verwarring over symbolen (letters, leestekens, cijfers) wordt al in het beginstadium weggenomen. Daardoor ontstaat ontspannen en vrije aandacht voor de aangeboden lesstof. De symbolen worden op dezelfde manier verwerkt als alle eerdere concrete leren: spelenderwijs, vanuit het EIGEN zelfgemaakte beeld.

De Davis-leerstrategieën zijn veilig, eenvoudig en gemakkelijk toe te passen. De kinderen met een taalachterstand worden erdoor gestimuleerd, de talige kinderen leren de inhoud van woorden veel nauwkeuriger kennen en verdiepen zo hun woordenschat.
Het is ook veilig, omdat de leerkracht bij ieder kind nauwkeurig kan volgen waar het kind staat in zijn ontwikkeling. Het kind laat dat letterlijk zien.

Reacties van de leerkrachten die er al een tijd mee werken:
Het contact met het kind wordt verdiept.
Er komt rust in de manier van werken met elkaar
Het is meer ontspannen en er is veel aandacht voor het leerproces.
Het respect voor ieders beeld wordt bevorderd.
De kinderen hebben zelfvertrouwen, ze zijn minder faalangstig.
De kinderen leren instructies goed opvolgen en kunnen daarvoor zelf verantwoordelijkheid nemen.
Ik kijk zelf anders tegen de kinderen aan. Ik begrijp hen beter.

III De Davis Leerstrategieën binnen het lesprogramma

1. Letters leren
Vanaf het begin worden de letters zodanig aangeboden, dat er geen verwarring over ontstaat. Dit is de letter B en hij klinkt zo…"buh"
Vanuit gefocust zijn, maken de kinderen de letters zelf in klei. Het zelf maken is een onmisbare stap in het leerproces: dit zijn MIJN letters…
Het (op die leeftijd nog volop aanwezige) beelddenken wordt ten volle benut, terwijl tegelijkertijd de talige kant: het benoemen, wordt bevorderd. Hiermee kan al in groep 2 spelenderwijs worden begonnen.

2. Lezen
a. Techniek
De Davis-leerstrategie geeft een driestaps programma voor het beginnend lezen:
Spel-lezen/ veeg-veeg-spel-lezen/ plaatje maken bij iedere zin. Kinderen ervaren voortdurend successen en dat stimuleert. Lezen is leuk en spannend.

b. Betekenis van woorden
Vooral in het beginnend lezen zijn veel "lege" woordjes.
Bespreek die woordjes, al naar gelang ze voorkomen in de beginnende leesboekjes.
Ieder kind maakt zelf bij die woordjes (de Basiswoorden) een beeld dat de betekenis weergeeft.
Kinderen gaan daar heel vanzelfsprekend en creatief mee om, als de leerkracht die woordjes vanaf het begin net zo behandelt als gemakkelijke zelfstandige naamwoorden.

Effect: de "lege" woorden worden niet langer overgeslagen bij het lezen.
Doordat ieder kind met een eigen voorbeeld zin komt, leren kinderen goed formuleren.
Ze leren ook naar elkaar te luisteren.
De leesvaardigheid wordt vergroot en gestimuleerd.
Kinderen die moeite hebben met auditieve synthese komen op deze manier wel tot lezen.
Dit werken aan basiswoorden kan langzaam en rustig tot en met groep 5 worden voortgezet.

3. Spelling
Auditieve synthese werkt in feite alleen altijd correct bij klankzuivere woorden.
Bij de Davis-leerstrategieën leren kinderen om het hele woord in de voorstelling te nemen.
Zo klinkt het, zo ziet het er uit als je het schrijft en dit is de betekenis.
Effect: minder problemen bij het aanleren van spellingregels. Geen angst voor spelling.

4. Leestekens
De meest voorkomende leestekens worden stuk voor stuk beschreven naar functie en uitgewerkt in symbol mastery.
Effect: kinderen begrijpen waarom de leestekens worden gebruikt, en zien ze daarna ook staan in de tekst.

III Sociaal emotionele aspecten
Een belangrijk bijkomstig effect is het positieve gevoel dat het kind krijgt door de Davis-leerstrategieën toe te passen.
Kinderen merken, dat focussen ook werkt op andere terreinen dan het leren.
Bijvoorbeeld bij sporten; bij evenwichtsoefeningen; bij optreden in een toneelstuk.
Focussen maakt hen sterk in het contact met anderen.
Respect voor de eigenheid van ieder kind wordt versterkt.

IV KLassenmanagement
In de praktijk is ook gebleken, dat de werktijd in de klas veel effectiever en efficiënter wordt gebruikt. Er hoeft niet meer zo vaak worden herhaald of opnieuw worden uitgelegd.

V Conclusie en toekomstvisie
Wat mij betreft, gebruikt iedere basisschool in de onderbouw deze leerstrategie om uitval van de beelddenkers te voorkomen en om het werkelijke leren te ondersteunen en te stimuleren. (In Ijsland, bijvoorbeeld, gebeurt dit al op grote schaal.) Deze methode benut alle zintuigen en daardoor kan ieder kind vanuit zijn specifieke leerstijl zich de leerstof werkelijk eigen maken. Het werkt preventief. Het is in veel gevallen niet nodig dat een kind door die specifieke leerstijl een achterstand oploopt. Mocht er toch extra hulp nodig zijn, dan is de Davis Counselor er om individueel met een kind aan het werk te gaan, waarna de leerkracht het weer kan overnemen in de klas.

Beek, Juni 2006 Petra Pouw-Legêne
Davis Counselor, DLS Mentor en Presenter
Heirstraat 37, 6191 JS BEEK , tel: 046-4374907